NUH’UN GEMİSİ VE KIZILDENİZ MOZAİĞİ

Geç Roma İmparatorluğu Dönemine ait olan sinagogun zemininde bulunan mozaik, Nuh’un Gemisini ve Kızıldeniz’in ikiye ayrılmasını tasvir ediyor.

 

İsrail’in kuzeyinde yer alan Gali­lee bölgesindeki Huqoq köyün­de, MS 5. yüzyıldan kalma bir sinagogun zemininde, Nuh’un Gemisi’ni ve Kızıldeniz’in ikiye ayrılmasını tasvir eden mozaikler bu­lundu.

 

İlk panelde, üç büyük semavi dinin kutsal kitabında da anlatılan “Nuh’un Gemisi” tasviri yer alıyor. Mozaikte; aslan, leopar, yılan, ayı, fil, keçi, koyun ve devekuşu çiftlerinin geminin hemen yanı başında durduğu bir betimleme bu­lunurken; diğer panelde ise, Kızıldeniz’in ikiye ayrılması, Firavun’un ordusu, Mısır ordusundan bir askeri yutmaya çalışan devasa balık, boğulan askerler ve atlar ile ters dönmüş at arabaları gibi oldukça canlı betimlenmiş detaylar yer alıyor.

 

Araştırmacılar, Geç Roma İmparatorlu­ğu Dönemine tarihlendirilen sinagogun zeminini süsleyen bu mozaik panelleri­nin, kaliteleri ve içerikleri bakımından bugüne kadar bölgede bulunmuş en büyüleyici ve nadir bulgular olduğunu söylüyor.

 

Antik sinagoglarda bugüne kadar Kızıldeniz’in ikiye ayrılmasını betim­leyen, biri Suriye’deki Dura Europos’ta diğeri İsrail’deki Wadi Hamam’da olmak üzere, yalnızca iki mozaik bulunmuş­tu. Fakat bu mozaikler paramparça ve oldukça kötü durumdaydı. Nuh’un Gemisi’ni betimleyen mozaiklerin benzerleri de aynı şekilde bugüne kadar yalnızca Ceraş (Ürdün) ve Adana’daki Misis antik kentinde bulunmuştu.

 

Huqoq’taki sinagog, Geç Roma İmpa­ratorluğu Dönemine, 5. yüzyıla tarih­lendiriliyor. Arkeologlar, daha önce de sinagogda İncil’de anlatılan efsanevi hikâyeleri betimleyen mozaikler bul­muştu. 2012 yılında bulunan mozaik­lerden birinde kahraman Samson’un tilkilerin kuyruğuna meşale bağladığını anlatan hikâyenin tasviri yer alırken, bir diğerinde yine Samson’un Gazze’nin kapısını taşıdığını anlatan hikâye betim­lenmişti.

 

2013-2014 yılı kazılarında bulunan üçüncü mozaik ise İncil’den bir hika­yeyi betimlemeyen tek mozaik olarak kayıtlara geçirilmişti. Mozaikte filler ve askerlerin eşlik ettiği, Büyük İskender ve büyük Musevi rahibi olduğu düşünülen iki önemli erkek figürünün toplantısı tasvir edilmişti. Uzmanlara göre moza­iklerin yapıldığı dönem düşünüldüğünde Nuh’un Gemisi ve Kızıldeniz’in ikiye ayrılması tasvirleri oldukça nadir. Ayrıca bu mozaikler, sahip oldukları yüksek kalite bakımından daha önce bulunan mozaiklerden ayrılıyor.

 

Bu değerli mozaiklerin yanı sıra kazı ekibi, Huqoq’ta 2 bin 300 yıllık olduğu düşünülen çömlekler ve sikkeler de bul­du. Buluntular bu antik köydeki yaşama dair oldukça önemli bilgiler sağlıyor. İba­det için yaptırdıkları büyük ve gösterişli sinagog, köy halkının oldukça varlıklı olduğunu gösteriyor.